As Nogais, unha terra con moita altura

el . Publicado en Propuestas

O tempo non é analóxico ou dixital nas Nogais, é ‘slowly’ neste preámbulo dos Ancares. Soutos, restos de esplendorosos castelos e pazos

TERRA DAS noces tamén o é do tic-tac tranquilo, da pausa e do paseo. Porque o apuro non é bo compañeiro para mergullarse entre camiños que parecen non levar a ningunha parte. Sendas, carreiros que hai que transitar só polo pracer de facelo. Tan tópico como verdadeiro nas Nogais. A capitalidade do concello abéirase á A-6, esa liña directa coa Meseta. A vila é pequena, dunha dimensión acolledora, cadrada entre ladeiras. Fronte á casa do concello, un dos locais hostaleiros vén contarnos iso de que menos é máis. Nunha esquina, detrás do futbolín, unha pequena cabina de dj fala de transformación. Un mesmo lugar para almorzos, tapas e noites de copas. Isto chámase reciclaxe.

O alcalde toma café cuns veciños e un deles acapara a conversa do aperitivo. Pregoa que se vai poñer a dieta, ante a pouca fe dos demais contertulios. Rulan pinchos de tortilla, embutidos dos de verdade e empanada. O de comer gusta moito na Galicia profunda e non tan profunda, na montañosa e na marítima. Somos unha raza comedoriña, que dirían moitas nais.

E o de comer ben non é cousa de risa se se fala das rutas de sendeirismo e paseos que tece As Nogais. Hidratos e unha aceptable forma física son precisos para achegarse, por exemplo, á torre de Doncos, un dos múltiples vestixios históricos que se erguen soberbios entre bosques. O acceso non é doado, pero como advirte Edita, unha veciña, «aquí non che hai nada fácil».

O camiño a esta fortaleza do século XV é un circuíto de baixadas e subidas que tira ben das pernas pouco entrenadas en tales empresas. No seu tempo exercía labores defensivos grazas a súa estratéxica situación como entrada a Galicia e está rodeada polas augas do Navia. As parrafadas que bota o Navia, ás veces rotundo, ás veces morno.

Os soutos que tordean infinitos por unha postal hiperverde, como soportais que a natura instala para unha tarde á fresca. No núcleo de Doncos tamén destaca outra xoia da arquitectura civil, o pazo que leva o nome desta parroquia duns 50 habitantes. Sabemos de Elena Veiga. No 2006 visitarámola para que nos falase como última criada do palacio, no que serviu 50 anos. Ese outro día atopámola (feliz sorpresa) sentada na entrada da casa, cos seu case que cento de anos. «E de que casa es?», pregunta. «Do Progreso. Acórdase de cando saíu no periódico?». Lembra e sorrí.

Como hai anos, recíbenos cariñosa —bicos e apertas— e invita, como entón, ás súas adoradas galletas Surtido Cuétara. «Bueno, os anos pasan», resume ela, que segue tomando café e que dá longos paseos a diario, como confirma Manuel, o marido da súa sobriña Carme, cos que vive. A dous pasos está a igrexa parroquial, cun reloxo antigo —o que dá a hora a Doncos— que Manuel insiste en amosar. Está vencellado ao templo porque dende os 13 anos aprendeu de sancristán. O reloxo, no campanario, sepárase do chan por «66 escalóns», asegura Manuel, que durante moitos anos encargouse de darlle corda: «Agora xa non, que vou canso».

Igual que outros veciños, máis dunha vez e dúas tivo que tocar as campás para misa ou outras celebracións relixiosas. A falta de campaneiro oficial, «aquí cada un encárgase de buscar a alguén que as toque cando ten un defunto». Non é que este home sexa pesimista, é que os pobos van maiores. É que, sucede, que en oito días poden pecharse dúas das casas de Doncos pola morte dos seus propietarios.

Carme prefire o verán, cando o pobo se enche de turistas e retornados temporais porque, ás veces, «isto é demasiado tranquilo». «Pero tomade un café...», di Carme. «E unhas galletas», engade dona Emilia. A Montaña lucense é así, coas portas abertas. Non é unha escena nova, pero sempre desarma aos urbanos, eses que nin coñecen o que vive ao lado, que non abren ao carteiro —menos aos da «publicidade comercial!»— e que non sempre esquivan a venda telefónica (que chega a calquera hora). En calquera momento tamén aparecen as visitas de Edita González polo negocio familiar, a casa de turismo rural A Lareira, a uns catro quilómetros das Nogais, na estrada que leva a Torés. Alemáns, ingleses, de Madrid, de León, galegos, arxentinos. A clientela é diversa, aínda que non se pode evitar falar de crise. «Abrimos todo o ano... ata que nos poñamos ricos».

Sete habitacións coquetas, unhas panorámicas de luxo, mobles antigos e un restaurante son algúns dos atractivos desta casa restaurada de máis de 400 anos. De entre os enseres, Edita agarra unha grande xerra de cristal, das de facer guinda, mentres se despide: «Isto é para ir a un curso de pintura decorativa que hai nas Nogais». Seguro que xa terá buscado un lugar na Lareira cando remate co ornamento.

'ON THE ROAD’. O tráfico é fluído nas tardes das Nogais. Non se berra e os semáforos son poucos. Só hai que deterse un anaco para que un veciño acabe de armar o tractor. E máis adiante, outro paisano ocupa a estrada carrexando as súas vacas. Xa de paso, o fotógrafo baixa para tirar a foto. Deben de andar cansos do momento tópico e acabamos rindo todos cun «¿qué, llevando recuerdos gallegos, ou?». Un dos veciños máis queridos das Nogais é o río Navia, visitado no seu curso por pescadores galegos e de fóra. Un día laboral non é o más propicio para o ocio da pesca, pero aínda así atopamos a Manuel Castro, de Becerreá, preparando a cana. É o seu primeiro día de pesca da tempada e sempre que pode, intenta vir por troitas. Cando cae a tarde nas Nogais e o mercurio afrouxa, a localidade parece revivir. Nun banco a carón da casa está Daniel. «Páganme por estar ao fresco», rentraquea.

Santo André Dubida ao principio, pero cuns datos precisos para coller confianza abre a porta da igrexa de Santo André, que non hai que deixar de visitar. Mistura diferentes estilos artísticos. Posúe unha parte mozárabe do século IX, outra románica do XII ; tamén outra do XIII e unha neoclásica do século XVII . Chaman a atención as pinturas populares no ábside, en representación do firmamento, que, por outra parte, urxen unha inmediata restauración. Ademais...Torés é outro núcleo das abas dos Ancares lugueses cunha grande riqueza patrimonial, coa fortaleza do século XV, da que se conservan as ruínas da torre, e a igrexa, cun retablo barroco do XVIII . E de camiño, nunca mellor dito, a Ruta da Ferrería de Bois, a de Doncos ou a dos Soutos. Onde elixir hai.

Texto: María L. Viñas / Fotos: J.Vázquez

¡Atención! Este sitio usa cookies y tecnologías similares.

Si no cambia la configuración de su navegador, usted acepta su uso. Saber más

Acepto

¿Qué son las Cookies?

Una cookie es un fichero que se descarga en tu ordenador al acceder a determinadas páginas web. Las cookies permiten a una página web, entre otras cosas, almacenar y recuperar información sobre los hábitos de navegación de un usuario o de su equipo, gestionar el acceso de usuarios a zonas restringidas de la web …etc.

¿Qué tipo de Cookies utiliza esta página web?

Cookies de Análisis

Son aquéllas que posibilitan el seguimiento y análisis del comportamiento de los usuarios en nuestra página. La información recogida se utiliza para la medición de la actividad de los usuarios en la web y la elaboración de perfiles de navegación de los usuarios, con la finalidad de mejorar la web, así como los productos y servicios ofertados.

Cookies Técnicas

Son aquéllas que facilitan al usuario la navegación a través de la web y la utilización de las diferentes opciones o servicios que existen en la página como por ejemplo la identificación de sesión, acceso a zonas restringidas, recuperación de los elementos introducidos en el sistema de pedidos …etc.

Cookies de Personalización

Son aquéllas que permiten al usuario acceder a la web con una serie de caracteríticas técnicas predeterminadas, según los criterios preestablecidos en su equipo, como por ejemplo el idioma, el tipo de navegador, la configuración regional….etc.

¿Quién utiliza las Cookies?

Las cookies empleadas en esta página web, son utilizadas por el responsable legal de la misma. No obstante, las cookies de análisis son gestionadas a través de Google Analytics, un servicio de analítica web prestado por Google, Inc., cuya oficina principal está situada en 1600 Amphitheatre Parkway, Mountain View (California), CA 94043, Estados Unidos (“Google”). Google Analytics utiliza sus cookies para analizar la navegación de los usuarios en este sitio web. La información que genera la cookie acerca del uso de la página (incluyendo su dirección IP) será directamente transmitida y archivada por Google en los servidores de Estados Unidos. Google usará esta información para proporcionarnos información sobre la actividad de los usuarios en nuestra webt. Google podrá transmitir dicha información a terceros cuando así se lo requiera la legislación, o cuando dichos terceros procesen la información por cuenta de Google. Google no asociará su dirección IP con ningún otro dato del que disponga Google. Si desea saber mas sobre los términos de privacidad de este servicio puede informarse en la siguiente página web. http://www.google.com/intl/es/analytics/privacyoverview.html

¿Cómo puedo desactivar o eliminar las Cookies?

Puede permitir, bloquear o eliminar las cookies instaladas en su equipo mediante la configuración de las opciones del navegador instalado en su ordenador. En los siguientes enlaces encontrará información adicional sobre las opciones de configuración de las cookies en los distintos navegadores. 

Internet Explorer
Google Chrome
Firefox
Safari